تأثیر دعا در زندگی انسانذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: دعا، زندگی، انسان.

پرسش: تأثیر دعا در زندگی انسان چیست؟

پاسخ: دعا آثار فراوانی در زندگی انسان دارد که برخی از آن‌ها را بیان می‌کنیم: ۱. دعا حالت انس و الفت روح و دل، با ذات خداست و سبب آرامش نفس می‌شود؛ ۲. اسلحه مؤمن و ستون دین است؛ ۳. کلید پیروزی و رستگاری است؛ ۴. سبب برآورده شدن حوایج می‌شود؛ ۵. ارزشمندی انسان را بالا می‌برد؛ ۶. سبب رسیدن به برخی مقامات است؛ ۷. باعث توسعه بینش و معرفت به مقام ربوبی می‌شود؛ ۸. سبب پشیمانی از گذشته بد است؛ ۹. عمل تلقین اعتقاد به نبوت و امامت است؛ ۱۰. تمییزدهنده فضایل و رذایل از یک‌دیگر، آموزنده اخلاق فاضله و آداب معاشرت است؛ ۱۱. خلاصه دعا باعث آرامش، ارتباط با خدا، بیم و امید، شجاعت، معرفت، توکل و ... می‌شود.


نکات مقدماتی

[ویرایش]

ابتدا لازم است به دو نکته اشاره شود:

← معنای اصطلاحی دعا در شرع


دعا در اصطلاح اهل شرع گفت‌وگو کردن با حق‌تعالی به نحو طلب حاجت و درخواست حل مشکلات از درگاه او یا به نحو مناجات و یاد صفات جلال و جمال ذات اقدس اوست.
[۱] مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۱۶ـ۱۷، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.


← ساحت‌های انسان


انسان دارای دو ساحت و دو بُعد است: ۱. بعد معنوی؛ ۲. بعد مادی.
آثار دعا قسمتی مربوط به بعد معنوی و قسمت دیگر مربوط به بعد مادی است که در بیان آثار دعا به هر دو قسمت اشاره شده است.

آثار دنیا

[ویرایش]

با توجه به مطالب فوق می‌گوییم: آن‌چه که از متون دینی استفاده می‌شود این است که دعا آثار فراوانی در زندگی انسان دارد که به جهت اختصار به چند مورد در ذیل اشاره می‌نماییم:

← آرامش نفس


دعا حالت انس و الفت روح و دل، با ذات خدا ست و حصول آرامش و سکون برای نفس می‌باشد، همانند مشتاقی که دوست خود را یافته، از دیدارش خوشحال و از سخنانش لذت می‌برد، مشکلاتش را با کمال اطمینان با او در میان گذاشته و پرده از رازهای دل بر‌می‌دارد و برای انجام خواسته‌ها و آمالش از وی یاری می‌طلبد.

← اسلحه مؤمن و ستون دین


پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) فرموده‌اند: «دعا اسلحه مؤمن و ستون دین و نور آسمان‌ها و زمین است».

←← دیدگاه یک روان‌شناس


یکی از روان‌شناسان می‌گوید: «فقدان دعا و نیایش در میان ملتی برابر با سقوط آن ملت است، اجتماعی که احتیاج به نیایش را در خود کشته است، معمولاً از فساد و زوال مصون نخواهد بود ـ منتها باید نیایش را پیوسته و در همه حال انجام داد تا اثر عمیق خود را در انسان همیشه حفظ کند».

← کلید پیروزی و رستگاری


امام علی (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «دعا، کلید پیروزی و مفتاح رستگاری است و بهترین دعا، دعایی است که از سینه پاک و قلب پرهیزکار برخیزد».

← برآورده شدن حوایج


امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «دعا برای برآوردن حوایج، نافذتر از نوک نیزه است».

← ارزشمندی انسان


دعا باعث ارزش انسان می‌شود.

← رسیدن به برخی مقامات


امام صادق (علیه‌السلام) فرموده‌اند: «در نزد خداوند مقاماتی است که بدون دعا کسی به آن نمی‌رسد».

← معرفت به مقام ربوبی


دعا سبب توسعه بینش و معرفت به مقام ربوبی می‌شود؛ چراکه دعاهای رسیده از معصومان (علیهم‌السلام) همچون دعای عرفه، جوشن کبیر، و ... مجموعه‌ای است از معارف الهی که دقیق‌ترین اوصاف الهی، از صفات ذات گرفته تا صفات افعال، از توحید ذاتی گرفته تا توحید ربوبی و ... در آن تبیین شده است.
[۱۰] مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.


← پشیمانی از گذشته بد


دعا سبب پشیمانی از گذشته بد و وسیله عروض حالت انفعال و شرمندگی در درون دعاکننده است.
[۱۱] مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.


← اعتقاد به نبوت و امامت


برخی دعاها عامل تلقین اعتقاد به نبوت و امامت و لزوم رهبری معصومان می‌شود مانند دعای ندبه و افتتاح ... .
[۱۲] مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.


← تمییزدهنده فضایل و رذایل


دعا تمییزدهنده فضایل و رذایل از یک‌دیگر، آموزنده اخلاق فاضله، آداب معاشرت، اتصاف به فضایل انسانی و ... می‌شود؛ همچون دعای مکارم الاخلاق.
[۱۳] مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.


← امید، شجاعت و توکل


دعا پدیدآورنده بیم و امید در باطن، دعا باعث روح تسلیم در برابر خدا، شجاعت، وسیله دفع آسیب‌ها و مولد صفت توکل است.
[۱۴] مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.
خلاصه دعا باعث آرامش، ارتباط با خدا، بیم و امید، شجاعت، معرفت، توکل، ارزش انسان و ... می‌شود.

معرفی منابع

[ویرایش]

۱. تفسیر نمونه، آیة الله مکارم و همکاران، دارالکتب الاسلامیة، ج۱، ص۶۳۷ـ۶۴۷ و ج۱۵، ص۱۷۲ـ۱۷۶.
۲. المصباح المنیر، با ترجمه فارسی، آیت‌الله علی مشکینی، نشر الهادی، ص۱۶ـ۳۲.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۱۶ـ۱۷، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.
۲. رعد/سوره۱۳، آیه۲۸.    
۳. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج۲، ص۴۶۸، اسلامیه.    
۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۵، ص۱۷۵، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۰ ش.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۶۴۰، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۰ ش.    
۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۵، ص۱۷۵، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۰ ش.    
۷. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج۲، ص۴۶۹، اسلامیه.    
۸. فرقان/سوره۲۵، آیه۷۷.    
۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۶۴۱، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۰ ش.    
۱۰. مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.
۱۱. مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.
۱۲. مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.
۱۳. مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.
۱۴. مشکینی، علی، المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳، قم، الهادی، چ۲، ۱۳۷۰ ش.


منبع

[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «تأثیر دعا در زندگی انسان»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۰۷/۰۸.    



رده‌های این صفحه : آداب دعا | اجابت دعا | شرایط دعا




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار