ایمان از منظر احادیثذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: کفر، ایمان، تفسیر.

پرسش: احادیث، ایمان را چگونه تفسیر کرده‌اند؟


معنی ایمان در احادیث

[ویرایش]

احادیثی که ایمان را تفسیر کرده‌اند، به چند دسته تقسیم می‌شوند:

← دسته اوّل


احادیثی که ایمان را به باور قلبیِ حقایق غیبی و تصدیق آنها تعبیر کرده‌اند، در مقابل «کفر» به معنای انکار حقایق غیبی، مانند این حدیث:
«الاِیمانُ ان یُصَدِّقَ اللّهَ فیما غابَ عَنهُ... وَ الکُفرُ الجُحودُ؛ ایمان، یعنی: آنچه را که از او پنهان است، تصدیق کند... و کفر، انکار کردن است.»

← دسته دوم


احادیثی که ایمان را به باور قلبی و اقرار زبانی و عمل به مقتضای آن تفسیر کرده‌اند، مانند این روایت:
«الاِیمانُ مَعرِفَةٌ بِالقَلبِ، وَ قَولٌ بِاللِّسانِ وَ عَمَلٌ بِالاَرکانِ؛ ایمان، شناخت قلبی و گفتن به زبان و عمل به جوارح است.»

← دسته سوم


احادیثی که ایمان را به اقرار زبانی و عمل به مقتضای آن، تفسیر کرده‌اند، مانند:
«الاِیمانُ، اقرارٌ بِالقَولِ وَ عَمَلٌ بِالجَوارحِ؛ ایمان، اقرار زبانی و عمل به جوارح است.»

← دسته چهارم


احادیثی که ایمان را به عمل کردن به مقتضای باور قلبی، تفسیر کرده‌اند، مانند:
«الاِیمانُ، عَمَلٌ کُلُّهُ، وَ القَولُ بَعضُ ذلِکَ العَمَلِ؛ ایمان، همه‌اش عمل است و اقرار، بخشی از آن عمل است.»
گفتنی است که این احادیث، ناظر به عقیده مرجئه هستند که التزام عملی را شرط تحقّق ایمان نمی‌دانستند. همه آیات و احادیثی که پایبندی به اوامر و نواهی الهی را شرط تحقّق ایمان واقعی می‌دانند، یا آثار و علایمی را برای ایمان حقیقی ارائه می‌کنند، در کنار این طایفه از احادیث قرار دارند.

← دسته پنجم


احادیثی که ایمان را به باور قلبی‌ای تفسیر کرده‌اند که عمل صالح، آن را تصدیق کند، مانند:
«لکِنَّ الاِیمانَ، ما خَلَصَ فِی القَلبِ وَ صَدَّقَهُ الاَعمالُ؛ ایمان، چیزی است که در دل، خالص شود و اعمال، آن را تصدیق کنند. »
با تأمّل در طوایف پنج‌گانه احادیثی که بدانها اشاره شد، معلوم می‌گردد که اختلافی میان آنها نیست و همگی به یک نکته اشاره دارند و آن، عبارت است از همان معنایی که در طایفه پنجم از احادیث ذکر شد، بدین‌سان که ایمان، همان تصدیق حقیقیِ قلبی است، و اقرار زبانی و اعمال شایسته، تصدیق عملیِ آن باور قلبی هستند. به سخن دیگر، اقرار و عمل، نشانه حقیقت داشتن باور قلبی و شرط اثباتیِ آن به شمار می‌آیند. بنا‌بر‌این، احادیثی که بدانها اشاره شد، مفسّر و مبیّن همان جمع بندی‌ای هستند که در تعریف ایمان از نگاه قرآن، گفته شد. هم‌چنین سایر احادیثی که در فصل اوّل و سایر فصل‌ها در باره ویژگی‌ها و آثار ایمان حقیقی آمده‌اند، با این تعریف، هماهنگ‌اند.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. ر. ک:محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۸، ص۳۲، ح۲.    
۲. ر. ک:محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۸، ص۳۴، ح۵.    
۳. ر. ک:محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۸، ص۳۶، ح۱۰.    
۴. ر. ک:محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۸، ص۴۴، ح۲۶.    
۵. ر. ک:محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۸، ص۵۰، ح۳۹.    


منبع

[ویرایش]

حدیث‌نت، برگرفته از مقاله «ایمان از منظر احادیث» تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۲/۱۹.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار