ویژگی‌های آخرتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: آخرت، دنیا، انسان.

پرسش: مهم‌ترین ویژگی‌های آخرت چیست؟


مهم‌ترین ویژگی‌های آخرت[ویرایش]

مهم‌ترین ویژگی‌های آخرت و برجسته‌ترین تفاوت‌های آن با دنیا از این قرار است:

← قرارگاه
دنیا محلّ عبور انسان است و از همین‌رو، از آن به «پل» تعبیر شده است؛ امّا آخرت، جایی است که انسان در آن جا خواهد ماند. و هوشیار، کسی است که به فکر قرارگاه خود باشد. [۱]

← خانه همیشگی
دنیا، مسافرخانه انسان، و آخرت، خانه همیشگی اوست، و هر انسان عاقلی به تأمین و تجهیز خانه همیشگی خود، بیش از مسافرخانه اهمّیت می‌دهد. [۲]

← خانه زندگی حقیقی
از منظر قرآن، زندگی دنیا در برابر زندگی آخرت، بازیچه‌ای بیش نیست، بدین معنا که انسان، تنها در آخرت می‌تواند طعم هشیاری و زندگی حقیقی را بچشد و بفهمد زنده بودن یعنی چه. [۳] [۴]

← حاکمیت مطلق حق
دنیا آزمایشگاه انسان است. از این‌رو، حق و باطل در آن آمیخته است؛ امّا آخرت، جایگاه ظهور نتیجه آزمایش‌هاست و به همین جهت، در آن‌جا چیزی جز حق، حاکم نخواهد بود. [۵]

← شهود حقایق غیبی
همه انسان‌ها حقایق غیبی را در آخرت می‌بینند و آنچه را خداوند متعال در دنیا به آنان وعده داده، بالعیان مشاهده می‌کنند. بنا‌بر‌این، آنچه در دنیا برای آنان غیب محسوب می‌شود، در آخرت به شهادت تبدیل می‌گردد و همه مردم به مرتبه یقین می‌رسند. [۶]

← خانه پاداش کردار نیک و بد
دنیا خانه کار است و آخرت خانه پاداش؛ [۷]امّا نه به صورت پاداش‌های دنیوی؛ بلکه بدین‌گونه که کار انسان در خانه دنیا، در خانه آخرت، به پاداش تبدیل می‌شود:
«فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ• وَ مَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ؛ [۸]هر کس هم وزن ذرّه‌ای نیکی کند، [نتیجه] آن را می‌بیند، و هر کس هم وزن ذرّه‌ای بدی کند، [نتیجه] آن را می‌بیند».

← دشواری راه
یکی از خصوصیات مهمّ خانه آخرت، دشواری راه آن است که تا انسان از بخشی از خواسته‌ها و هوس‌های خود نگذرد، نمی‌تواند این راه را طی کند، به عکسِ راه دنیا که در جهت تمایلات نفسانی است. از این رو، احادیث اسلامی تأکید می‌کنند که راه آخرت را (که به بهشت منتهی می‌گردد) سختی و رنج، فرا گرفته است؛ [۹]امّا راه دنیا (که به دوزخ منتهی می‌گردد) در میان هوس‌ها و شهوات است.

← کامیابی شایستگان
کامیابی‌های دنیا لزوما با شایستگی افراد، مرتبط نیست و چه بسا انسان‌های شایسته‌ای که عمر خود را در محرومیت به سر می‌برند و حقوق آنان به وسیله انسان‌های ناشایست، مورد تجاوز قرار می‌گیرد؛ امّا کامیابی‌های آخرت، ویژه انسان‌های شایسته است و به فرموده امام علی (علیه‌السّلام):
«احوالُ الدُّنیا تَتبَعُ الاِتِّفاقَ، واحوالُ الآخِرَةِ تَتبَعُ الاِستِحقاقَ؛ [۱۰]احوال دنیا تابع اتفاق است و احوال آخرت تابع استحقاق.»

← احاطه آخرت بر دنیا
آخرین ویژگی برجسته آخرت، احاطه آن بر دنیاست، بدین معنا که آخرت هم اکنون وجود دارد و دوزخ، هم اکنون بر انسان‌های ناشایست، و بهشت، هم اکنون بر انسان‌های شایسته احاطه دارد، و به تعبیر دیگر، دنیا نمادی از آخرت است. [۱۱]البتّه انسان تا وقتی که در نَشئه دنیا قرار دارد، نمی‌تواند حقیقت آخرت و بهشت و دوزخ را بفهمد؛ لیکن با خروج از این نشئه، حقایق و منازل آخرت، یکی پس از دیگری برای او آشکار می‌گردد، چنان که امام علی (علیه‌السّلام) فرموده است:
«النّاسُ نِیامٌ فاِذا ماتُوا انتَبَهوا؛ [۱۲] [۱۳] [۱۴] [۱۵] [۱۶] [۱۷] [۱۸] [۱۹] [۲۰] [۲۱] مردمان خوابند و زمانی که مردند بیدار می‌شوند.»
و قرآن نیز تصریح می‌کند که:
«لَّقَدْ کُنتَ فِی غَفْلَةٍ مِّنْ هَـذَا فَکَشَفْنَا عَنکَ غِطَـاءَکَ فَبَصَرُکَ الْیَوْمَ حَدِیدٌ؛ [۲۲] واقعا که سخت از این حال در غفلت بودی. و ما پرده‌ات را از چشمانت برداشتیم و دیده‌ات امروز تیز است».

پانویس[ویرایش]
 
۱. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۶۷ (سرای ماندگاری).    
۲. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۶۳ (سرای ماندن).    
۳. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۷۱ (سرای زندگیِ حقیقی).    
۴. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۷۵ (سرای بیداری).    
۵. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۷۳ (سرای حق).    
۶. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۷۵ (سرای یقین).    
۷. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۷۵ (سرای سزا).    
۸. زلزله/سوره۹۹، آیه۷ -۸.    
۹. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۷۷ (سرای محصور در ناملایمات).    
۱۰. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۷۹ (سرایی که احوال آن، تابع شایستگی است).    
۱۱. ر. ک:محمدی‌ ری‌شهری، محمد، دنیا و آخرت از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۲۷۹ (سرای محیط بر دنیا).    
۱۲. موسوی بغدادی، محمد بن حسین، خصائص الائمة (علیهم‌السّلام)، ص۱۱۲.    
۱۳. لیثی واسطی، علی بن محمد، عیون الحکم و المواعظ، ص۶۶، ح۱۶۷۳.    
۱۴. ابن ابی‌جمهور احسائی، محمد بن علی، عوالی‌اللآلی، ج۴، ص۷۳، ح۴۸.    
۱۵. مجلسی، محمد‌باقر، بحار‌الانوار، ج۷۳، ص۳۹.    
۱۶. دمشقی باعونی، شمس‌الدین ابی‌البرکات، جواهر المطالب فی آل الامام علی(علیه‌السلام)، ج۲، ص۱۵۰، ح۶۰.    
۱۷. جاحظ، عمرو بن بحر، مئة‌کلمة، ص۱۸، ح۲.
۱۸. خوارزمی، موفق بن احمد، المناقب، ص۳۷۵، ح۳۹۵.    
۱۹. ر. ک: تنبیه الخواطر، ج۱، ص۱۵۰.
۲۰. ثعالبی، عبد‌الرحمن، تفسیر الثعالبی، ج۵، ص۲۸۶.    
۲۱. غزالی، محمد بن محمد، احیاء علوم الدین، ج۴، ص۳۵.    
۲۲. ق/سوره۵۰، آیه۲۲.    


منبع[ویرایش]

حدیث‌نت، برگرفته از مقاله «ویژگی‌های آخرت» تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۱۲/۱۹.    



جعبه‌ابزار