وحدانیتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: خداوند، وحدانیت.
پرسش: در چه آیه‌ای خداوند به وحدانیت خود شهادت داده است؟
پاسخ:


آیه «شهد الله»

[ویرایش]

سوره‌ای به نام سوره «شهد الله» وجود ندارد، بلکه آیه‌ای است که خداوند در آن به وحدانیت خود شهادت داده و در روایات و به تبع آن، در میان مفسران بدان آیه، آیه «شهد الله» می‌گویند:
[۱] طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه:بلاغی‌، محمدجواد، ج ۲، ص ۷۱۷، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.


«شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلَائکَةُ وَ أُوْلُواْ الْعِلْمِ قَائمَا بِالْقِسْطِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ»؛ «خدا درحالی‌که برپا دارنده عدل است (با منطق وحی، با نظام مُتقن آفرینش و با زبان همه موجودات‌) گواهی می‌دهد که هیچ معبودی جز او نیست و فرشتگان و صاحبان دانش نیز گواهی می‌دهند که هیچ معبودی جز او نیست معبودی که توانای شکست‌ناپذیر و حکیم است».

شأن نزول

[ویرایش]

در شأن نزول این آیه نقل شده است: پس از آمدن پیامبر اسلام ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ به مدینه، دو تن از روحانیون مسیحی شام به مدینه وارد شدند و با هم گفتند: این شهر چه‌قدر شبیه شهری است که پیام‌آور آخرالزمان در آن ظهور خواهد کرد، و چون نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله رفتند او را به صفات و اوصاف شناختند و پرسیدند: تو محمد هستی؟ فرمود: «بلی»، پرسیدند: احمد نیز لقب داری؟ فرمود: «بلی»؛ گفتند: از تو مسئله‌ای می‌پرسیم اگر پاسخ درست دادی تو را تصدیق می‌کنیم و ایمان می‌آوریم. فرمود: «بپرسید». گفتند:بگو بالاترین شهادت که در کتاب خدا آمده، کدام است؟ این‌جا بود که آیه فوق نازل شد و آن دو تصدیق کرده و مسلمان شدند.
در تفسیر این آیه نیز بحث‌های مفصلی وجود دارد که در اینجا به بیان مختصر آن بسنده می‌شود.

شهادت خداوند بر وحدانیت خود

[ویرایش]

مهم‌ترین بخش آیه شهادت خداوند بر وحدانیت خود است. منظور از شهادت خداوند، شهادت عملی و فعلی است نه قولی؛ یعنی خداوند با پدید آوردن جهان آفرینش که نظام واحدی در آن حکومت می‌کند و قوانین آن در همه جا یکسان، و برنامه آن یکی است، و در واقع یک واحد به هم پیوسته و یک نظام یگانه است، عملاً نشان داده که آفریدگار و معبود، در جهان یکی بیش نیست، و همه از یک منبع، سرچشمه می‌گیرند. بنابراین ایجاد این نظام واحد، شهادت و گواهی خدا است بر یگانگی ذاتش. اما شهادت و گواهی فرشتگان و دانشمندان، بیش‌تر جنبه قولی دارد، چه این‌که آنها هرکدام با گفتاری شایسته خود، اعتراف به این حقیقت می‌کنند؛ البته گواهی فرشتگان و دانشمندان، جنبه عملی نیز دارد؛ زیرا آنها تنها او را می‌پرستند و در برابر هیچ معبود دیگر، سر تعظیم فرود نمی‌آورند.

← سخن خداوند متعال


هم‌چنین خداوند در آیه مورد بحث می‌فرماید: صاحبان علم، شهادت می‌دهند به این‌که جز او معبودی نیست، این به این جهت است که هر صاحب علمی از آیات آفاقی و انفسی خدا، یکتایی خدا را به یقین درک می‌کند؛ زیرا این آیات تمام حواسشان را پر می‌کند، و در عقول آنان رسوخ می‌نماید.

← دلیل تکرار کلمه توحید


هم‌چنین دلیل تکرار کلمه توحید « لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ» برای تأکید بر وحدانیت خداوند است.
[۸] فضل الله، سید محمدحسین، تفسیر من وحی القرآن، ج ۵، ص ۲۷۱، دارالملاک للطباعة و النشر، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۱۹ق.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه:بلاغی‌، محمدجواد، ج ۲، ص ۷۱۷، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
۲. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه:بلاغی‌، محمدجواد، ج ۲، ص ۲۵۵، ۲۵۷ و ۲۵۸.    
۳. آل‌عمران (۳)، آیه ۱۸.    
۴. واحدی نیشابوری، اسباب النزول، ترجمه:ذکاوتی قراگزلو، ص ۵۳، علی‌رضا، نشر نی، تهران، چاپ اول، ۱۳۸۳ش.    
۵. فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج ۷، ص ۱۶۸ ۱۷۱، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.    
۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲، ص ۴۶۷، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۷. طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۳، ص ۱۱۵، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.    
۸. فضل الله، سید محمدحسین، تفسیر من وحی القرآن، ج ۵، ص ۲۷۱، دارالملاک للطباعة و النشر، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۱۹ق.


منبع

[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست.    


رده‌های این صفحه : تفسیر | خدا شناسی | قرآن شناسی | کلام




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار