شرط صحیح بهره گیری از طبیعتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه:طبیعت، زیبایی های دنیا،رهبانیت.
پرسش :شرط صحیح بهره گیری از طبیعت چگونه می تواند باشد؟
پاسخ :


مقدمه[ویرایش]

ادیان و مذاهب و مکتب های فکری حاکم بر جامعه بشری، برای تأمین نیازهای انسان و تضمین سعادت او دستور العمل‌هایی دارند و نسخه‌هایی تجویز می‌کنند.
مکتب های مادی به طور کلی نیازهای معنوی را نادیده می‌گیرند و یا اساساً اعتقادی به آن ندارند، و سعادت بشر را در بهره جویی هر چه بیشتر از لذایذ مادی می‌دانند. در مقابل آن بعضی از مکتب ها و مذاهب دیگر، اساس کار را بر تقویت و پرورش روح و جان انسان قرار داده‌اند و نه تنها توجهی به تأمین نیازهای مادی ندارند، بلکه سعادت بشر را در پرهیز و دوری از لذایذ و مظاهر مادی می‌دانند و انسان را همواره به ترک دنیا و رهایی از تعلق‌ها، تشخص‌ها و مادیات فرا می خوانند. البته چنین برداشت هایی از مفهوم سعادت بشری بستگی به جهان بینی مکتب و تفسیر او از جهان و انسان دارد.
در این باره، می توان گفت که توجه بیش از حد به مظاهر مادی و استفاده بی‌قید و شرط از لذایذ گوناگون و بی‌بند و باری در اعمال غرایز و شهوت ها که در جهان مادی امروز به خصوص در جوامع غربی متداول شده، واکنش تندی در برابر محدودیت‌هایی است که تاکنون به نام مذهب در استفاده از لذایذ مادی اعمال شده است.

دوری از رهبانیت در اسلام[ویرایش]

اسلام توجه به مسائل معنوی را جدا از دنیا و استفاده از موهبت های الاهی نمی داند؛ از این رو در آموزه های دینی رهبانیت و استفاده نکردن از نعمت های خدا منع شده است، امام صادق (علیه السلام) می فرماید:"خدای متعال به محمد (صلی الله علیه وآله)، شریعت های نوح و ابراهیم و موسی و عیسی (علیهم السلام) را بخشید... آیین فطری آسانگیر، که نه رهبانیّت است و نه سیاحت (بیابانگردی صوفیانه)، بلکه در این دین پاکیزه‌ها را حلال کرد و پلیدها را حرام، و بار و زنجیرهایی که بر دوش مردمان بود برداشت"‌. [۱]
رسول گرامی (صلی الله علیه وآله) و پیشوایان دین، دوری از رهبانیت را به امت خود گوشزد می کردند از جمله:
یکی از یاران امیر مومنان (علیه السلام) خدمت آن حضرت رسید و از برادرش که از دنیا گریزان شده بود -و از نعمت های خداوند از قبیل گوشت، لباس مناسب، مسائل زناشویی ،... استفاده نمی کرد- شکایت کرد؛ امام فرمود:او را حاضر کنید. هنگامی که عاصم آمد حضرت با چهره عبوس و ناراحت با او مواجه شد و فرمود:وای بر تو ای عاصم چنین تصور می کنی که خداوند لذایذ و نعمت ها را بر تو مباح کرده، ولی دوست ندارد که تو از آنها بهره‌مند شوی؟ تو در نظر خدا کوچک تر از این هستی (که از خود چنین رأی دهی)، آیا به زن و فرزندت رحم نمی‌کنی؟ آیا می ‌پنداری خدایی که چیزهای پاکیزه را بر تو حلال کرده، بیزار است که تو از آن بهره‌مند گردی"؟ [۲]

مذمت دلبستگی به دنیا[ویرایش]

البته نکته ای که نباید از آن غفلت کرد، آنچه از دنیا مذمت شده است دلبستگی شدید به آن است، به گونه ای که انسان را غافل از وظایفی که نسبت به مخلوقات و خداوند دارد کند و سبب غرور ، فراموشی آخرت ، تفاخر به دیگران ، اسراف ، ناسپاسی و... شود. در غیر این صورت اگر دنیا را پلی برای سرای آخرت و رسیدن به قرب الاهی بدانیم مذموم نیست و روایات زیادی در این زمینه از پیشوایان دین رسیده است، از باب نمونه به دو روایت که با بحث مرتبط است اشاره می کنیم:

← روایت اول
در محضر امیر مؤمنان (علیه السلام) شخصی دنیا را نکوهش می‌ کرد، حضرت در توبیخ او فرمود:دنیا سرای راستی برای راست‌گویان، خانه تندرستی برای دنیا شناسان و خانه بی‌نیازی برای توشه‌گیران و خانه پند برای پند آموزان است. دنیا سجده‌گاه دوستان خدا ، مصلّای فرشتگان الاهی، فرودگاه وحی و جایگاه تجارت دوستان خداست که در آن رحمت خدا را به دست آورند و بهشت را سود برند. [۳]

← روایت دوم
ابن ابی یعفور گوید:به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم ما دنیا را دوست می‌داریم، به من فرمودند هدفت از دنیا چیست؟، گفتم:می‌خواهم ازدواج کنم و حج به جا بیاورم و به خانواده‌ام کمک کنم و به برادران خود بخشش کنم و صدقه بدهم، امام فرمودند:اینها از مسائل دنیا نیستند، این گونه اعمال مربوط به آخرت می‌باشند.

پانویس[ویرایش]
 
۱. کلینی، محمد بن یعقوب، الاصول من الکافی، ج ۸، ص ۱۷، ح۱، دار الکتب الاسلامیة، تهران، ۱۳۶۵ش.    
۲. کلینی، محمد بن یعقوب، الاصول من الکافی، ج۱، ص۴۱۰، دار الکتب الاسلامیة، تهران، ۱۳۶۵ش.    
۳. نهج البلاغة، حکمت ۱۲۸.    


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «شرط صحیح بهره گیری از طبیعت»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۷/۴.    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | دنیا طلبی




جعبه‌ابزار