رجوع به مجتهد میتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: مرجع تقلید، رجوع، مجتهد، میت، احتیاط.

پرسش: آیا می‌توان در مسائلی که مرجع خودمان احتیاط واجب می‌داند، به مرجع متوفی رجوع کرد؟

پاسخ: اگر مرجع تقلید به عللی در مسئله‌ای فتوا (نظر صریح فقهی) نداشت و احتیاط کرد به این احتیاط، احتیاط واجب می‌گویند که البته در این صورت، مقلد نمی‌تواند (به استناد احتیاطی بودن نظر مرجع خود) آن را ترک کند؛ بلکه یا باید به احتیاط واجب مرجع خویش عمل کند و یا در آن مسئله، به مرجع تقلید دیگری (با رعایت «الاعلم فالاعلم») رجوع کرده و نظر او را مبنای عمل خود قرار دهد.


احتیاط واجب

[ویرایش]

اگر مرجع تقلید به عللی در مسئله‌ای فتوا (نظر صریح فقهی) نداشت و احتیاط کرد به این احتیاط، احتیاط واجب می‌گویند که البته در این صورت، مقلد نمی‌تواند (به استناد احتیاطی بودن نظر مرجع خود) آن را ترک کند؛ بلکه یا باید به احتیاط واجب مرجع خویش عمل کند و یا در آن مسئله، به مرجع تقلید دیگری (با رعایت «الاعلم فالاعلم») رجوع کرده و نظر او را مبنای عمل خود قرار دهد. بیش‌تر فقها معتقدند که در این ‌باره نمی‌توان به مجتهد میت رجوع کرد و برخی (آیت‌الله‌ هادوی تهرانی) از فقها این امر را جایز شمرده‌اند.

← مراد از الاعلم فالاعلم


این دو واژه، اسم تفضیل از ماده علم است و بیش‌ترین کاربرد این اصطلاح در جایی است که مرجع تقلید در مسئله‌ای احتیاط واجب کرده است و مقصود آن است که مقلد می‌تواند به فتوای مجتهد دیگری ـ که علمش از مرجع خودش کم‌تر و از مراجع دیگر بیش‌تر باشد ـ عمل کند و اگر مرجع دوم نیز در همان مسئله قائل به احتیاط واجب بود، باز می‌تواند به مرجع سومی ـ که علمش از مرجع دوم کم‌تر و از مراجع دیگر بیش‌تر باشد ـ رجوع کند و... .

فتوای مراجع

[ویرایش]

پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:
[۱] .استفتا از دفاتر آیات عظام: خامنه‌ای، مکارم شیرازی، نوری همدانی (مد ظلهم العالی) توسط سایت اسلام کوئست.


← آیت‌الله خامنه‌ای


حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):
احتیاط واجب، احتیاطی است بدون همراه بودن با فتوا، که رعایت آن واجب است؛ ولی مقلد می‌تواند به جای آن، به فتوای مجتهد دیگری که پس از آن مجتهد، از دیگران اعلم است، مراجعه کند؛ ولی بعضی از مسائل، مانند مسئله اذن ولی در رابطه با ازدواج با دختر باکره، از موارد جواز رجوع نمی‌باشند. [در هر حال رجوع از مجتهد زندۀ جامع الشرایط به مجتهد میت بنا بر احتیاط، جایز نیست].
[۲] امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، ج‌۱، ص۳۲، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، ۱۴۲۴ق.


← آیت‌الله مکارم شیرازی


حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی) فرمودند:
خیر، نمی‌توان به مجتهد میت رجوع کرد.

← آیت‌الله نوری همدانی


حضرت آیت‌الله العظمی نوری همدانی (مد ظله العالی) فرمودند:
در فرض سؤال لازم است به فتوای مجتهد حی به ترتیب الاعلم فالاعلم مراجعه شود.

← آیت‌الله ‌هادوی تهرانی


حضرت آیت‌الله ‌هادوی تهرانی (دامت برکاته) فرمودند:
بله جایز است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. .استفتا از دفاتر آیات عظام: خامنه‌ای، مکارم شیرازی، نوری همدانی (مد ظلهم العالی) توسط سایت اسلام کوئست.
۲. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، ج‌۱، ص۳۲، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، ۱۴۲۴ق.


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «رجوع به مجتهد میت»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۰۵/۱۸.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار