دوست‌ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: دوست، برادر، مؤمنان، دوستان خدا، .

پرسش: آیا در قرآن کریم، آیه‌ای برای دوست وجود دارد، اگر هست در کدام سوره است؟

پاسخ: براساس آیه قرآن کریم، همه مؤمنین با هم‌دیگر دوست و برادر هستند و باید برای پیشرفت در امور دنیوی و اخروی خود کمک‌حال هم‌دیگر باشند. صحنه قیامت، صحنه ندامت و پشیمانی است و یکی از موارد حسرت خوردن انسان‌ها در آن روز، تأسف بر انتخاب رفیق بد است، که او را از راه راست منحرف کرده است. بدون شک عامل سازنده شخصیت انسان ـ بعد از اراده و خواست و تصمیم او ـ امور مختلفی است که مهم‌ترین آن‌ها هم‌نشین و دوست و معاشر است؛ چراکه انسان خواه ناخواه تأثیرپذیر است و بخش مهمی از افکار و صفات اخلاقی خود را از طریق دوستانش می‌گیرد.


مترادف واژه دوست[ویرایش]

مترادف واژه دوست، در قرآن کریم، کلماتی مثل صدیق، خلیل، خَلطاء، وَدَّ، ولی و اخوه آمده است.

دوست و برادر در قرآن[ویرایش]

قرآن کریم، در یک قانون کلی همه مؤمنین را با هم دوست و برادر می‌داند و انتظار دارد، نگاه مؤمنین به هم‌دیگر از همین منظر باشد. قرآن کریم در این راستا می‌فرماید: «اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ...». [۱]

حسرت انسان در قیامت[ویرایش]

پس با توجه به این آیه، همه مؤمنین با هم‌دیگر دوست و برادر هستند و باید برای پیشرفت در امور دنیوی و اخروی خود کمک‌حال هم‌دیگر باشند و اگر در انتخاب دوست دقت نکنیم، موجب افسوس در روز قیامت می‌شود.
در قرآن کریم از قول دوزخیان آمده: «یَا وَیْلَتَی لَیْتَنِی لَمْ اَتَّخِذْ فُلانًا خَلِیلا؛ [۲]‌ای وای بر من، کاش فلان (شخص گمراه) را دوست خود انتخاب نکرده بودم».
صحنه قیامت، صحنه ندامت و پشیمانی است و یکی از موارد حسرت خوردن انسان‌ها در آن روز، تأسف بر انتخاب رفیق بد است، که او را از راه راست منحرف کرده است.

عامل سازنده شخصیت انسان[ویرایش]

بدون شک عامل سازنده شخصیت انسان ـ بعد از اراده و خواست و تصمیم او ـ امور مختلفی است که مهم‌ترین آن‌ها هم‌نشین و دوست و معاشر است؛ چراکه انسان خواه ناخواه تأثیرپذیر است و بخش مهمی از افکار و صفات اخلاقی خود را از طریق دوستانش می‌گیرد. [۳]

صفت دوستان بد[ویرایش]

در آیه‌ای دیگر از قرآن کریم، به یکی از حالات دوستان بد و صفات زشتی که دارند، پرداخته می‌شود و این‌که فقط مؤمنین می‌تواند برای شما دوستان خوبی باشند: «... وَ اِنَّ کَثِیرًا مِنَ الْخُلَطَاءِ لَیَبْغِی بَعْضُهُمْ عَلَی بَعْضٍ اِلا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَلِیلٌ مَا هُمْ ...؛ [۴] بسیاری از دوستان و افرادی که با هم سروکار دارند، به یک‌دیگر ستم می‌کنند، مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند، اما عده آنان کم است».
آری آن‌ها که در معاشرت و دوستی حق دیگران را به طور کامل رعایت کنند و کم‌ترین تعدی بر دوستان خود روا ندارند، کم‌اند، تنها کسانی می‌توانند حق دوستان و آشنایان را به طور کامل عادلانه ادا کنند که از سرمایه ایمان و عمل صالح بهره کافی داشته باشند. [۵]

تبدیل دوستی به دشمنی[ویرایش]

آیه دیگر در این مورد، توصیفی از صحنه‌های قیامت است، که نشانگر حال دوستان در آن روز می‌باشد: «الْاَخِلاَّءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ اِلاَّ الْمُتَّقِینَ؛ [۶] دوستان در آن روز دشمن یک‌دیگرند، مگر پرهیزکاران».
بله تبدیل شدن دوستی‌هایی که بر پایه گناه و فساد باشد به عداوت، در آن روز طبیعی است؛ چراکه هر کدام از آن‌ها دیگری را عامل بدبختی و بیچارگی خود می‌شمرد و تنها انسان‌های با تقوا هستند که پیوند دوستی آن‌ها هم در زندگی دنیا و هم در سرای آخرت موجب برکت می‌باشد و این به خاطر آن است که محور دوستی آنان خداوند تبارک تعالی می‌باشد، نتایج پربار این دوستی‌ها در قیامت آشکارتر می‌شود. [۷]

دوستی با دوستان خدا[ویرایش]

آیه بعد نشانگر یک قانون کلی است، که مؤمنین در هیچ زمان و حالی دشمنان خدا و رسول او را دوست خود قرار نمی‌دهند: «...لا تَجِدُ قَوْماً یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ یُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ...؛ [۸] هیچ قومی را که ایمان به خدا و روز رستاخیز دارند، نمی‌یابی که با دشمنان خدا و رسولش دوستی کنند ...».
آری در یک دل دو محبت متضاد نمی‌گنجد و با ایمان واقعی کسی است که با دوستانی رفاقت می‌کند که در خط خدا و رسول او باشند.

منابع[ویرایش]

۱. پرتوی از قرآن، محمود طالقانی، ج۵، ص۵۹، ذیل آیه ۲۸، آل‌عمران.
۲. دوستی در کلام امیرمؤمنان علی (علیه‌السلام)، جعفر شیخ الاسلامی.

پانویس[ویرایش]
 
۱. حجرات/سوره۴۹، آیه۱۰.    
۲. فرقان/سوره۲۵، آیه۲۸.    
۳. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۵، ص۷۲، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۵۳ ه.ش.    
۴. ص/سوره۳۸، آیه۲۴.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۹، ص۲۴۷، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۵۳ ه.ش.    
۶. زخرف/سوره۴۳، آیه۲۷.    
۷. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۱، ص۱۱۰، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۵۳ ه.ش.    
۸. مجادله/سوره۵۸، آیه۲۲.    


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «دوست»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۱/۱۴.    



جعبه‌ابزار