ازدواج موقت در قرآن کریمذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: ازدواج موقت، قرآن کریم، مشروعیت، ازدواج آسان.

پرسش: آیا آیه‌ای در قرآن کریم در رابطه با ازدواج موقت وجود دارد؟ و نیز آیا ازدواج موقت باعث ایجاد یک نابسامانی در جامعه و نیز اختلاف در خانواده‌ها نمی‌شود؟

پاسخ: ۱. اصل مشروعیت و جواز ازدواج موقت علاوه بر آن‌که مورد تأیید همة مسلمانان می‌باشد و روایاتی در این باره وارد شده، آیاتی از قرآن نیز بر مشروعیت آن دلالت دارد.
۲. ازدواج موقت یکی از راه‌حل‌های مشکلات جنسی جوانان می‌باشد و در صورتی می‌تواند مفید و مؤثر واقع شود که شرایط لازم از لحاظ فرهنگی، اجتماعی و ... فراهم گردد و مسئولان و صاحب‌نظران، کارِ کارشناسی در این باره انجام دهند و از پی‌آمدهای منفی آن جلوگیری نمایند.
۳. در شرایط فعلی که کار کارشناسی در این باره انجام نشده و خانواده‌ها با این مسئله آشنایی کافی ندارند، هیچ‌گاه ازدواج موقت (به ویژه برای جوانان و نوجوانان) توصیه نمی‌شود؛ بلکه توصیه ما این است که برای ازدواج دائم، باید تدابیری ‌اندیشیده شود.


مشروعیت ازدواج موقت[ویرایش]

اصل مشروع بودن ازدواج موقت در اسلام، مورد اتفاق و اجماع تمام مسلمانان است و دلیل قرآنی و روایی نیز بر جواز آن وجود دارد.

← سخن خداوند متعال
در قرآن آمده است: « فماستمتعتم به منهنَّ فآتوهُنَّ اجورهُنّ ». [۱]

← توضیح
آیه صریحاً در مورد ازدواج موقت است؛ زیرا واژه متعه در نزد متشرعان به معنای ازدواج موقت بوده است؛ چنان‌که ابن‌اثیر و جوهری آن را به ازدواج زمان‌دار معنی کرده‌اند. [۲] اکثر مفسرین اهل ‌سنت و همه مفسرین شیعه این آیه را مربوط به ازدواج موقت دانسته و منظور از پرداختن «اجر استمتاع» را پرداختن مهریه در نکاح موقت دانسته‌اند. [۳]

← شاهد بر آیه فوق
شاهد بر این‌که این آیه راجع به ازدواج موقت است و حکم جواز متعه را بیان می‌کند، ذیل همین آیه است که می‌گوید: پس از توافق بر مهریه و زمان عقد، اگر تمایل داشتید وقت آن را تمدید کنید، با توافق طرفین مانعی ندارد و این ویژگی فقط با ازدواج موقت تناسب دارد؛ زیرا در ازدواج دائم چنین چیزی پیش نمی‌آید. [۴]
بنابراین مسلمانان در اصل مشروعیت ازدواج موقت و این‌که دلیل قرآنی و روایی بر جواز آن وجود دارد، (در مشروعیت ازدواج موقت احادیث بسیاری از طریق شیعه و سنی نقل شده که مؤید آیات قرآن است) [۵] همگی اتفاق نظر دارند، کسی ادعا نکرده است که آیه‌ای در قرآن برای مشروعیت متعه وجود ندارد.

عدم نسخ آیه مذکور[ویرایش]

نهایت مسئله‌ای که وجود دارد این است که عده‌ای معتقدند آیات مربوط به ازدواج موقت، بعدها نسخ شده است. [۶] رد این شبهه و اثبات این‌که ادلة جواز متعه تاکنون نسخ نگردیده، مطلب دیگری است که پرداختن به آن از موضوع سؤال شما و حوصلة این نوشتار خارج است. [۷] [۸]

نابسامانی در خانواده و جامعه[ویرایش]

آیا ازدواج موقت باعث ایجاد نابسامانی در خانواده و جامعه نمی‌شود؟
در این باره، لازم به یادآوری است که مشروعیت و جواز ازدواج موقت به معنای این نیست که ازدواج موقت بهترین و یگانه راه حل مشکلات جوانان جامعه ما باشد و بدون مقدمه بتوان طرح ازدواج موقت را در جامعه به اجرا گذاشت.قطعاً روی آوردن به ازدواج موقت آن هم در شرایطی که جوانان و خانواده‌ها آشنایی کافی با مسئله ازدواج موقت ندارند و مسئولان و کارشناسان فرهنگی آثار و پی‌آمدهای این موضوع را به صورت تخصصی مورد ارزیابی قرار نداده‌اند، نمی‌تواند راه‌حل مطمئن و مناسبی باشد و همان‌گونه که به ذهن شما آمده است، باعث ایجاد نابسامانی در جامعه و خانواده خواهد شد. البته این هرگز به معنای ضعف و ناکارآمدی احکام اسلامی نیست؛ بلکه وضعیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جامعه ما در حال حاضر آمادگی ذهنی برای آن را ندارند. لذا مدت‌ها زمان لازم است تا فقها، صاحب‌نظران مسائل فرهنگی و اجتماعی طرح جامع و فراگیری را در این باره تهیه نمایند.

← ازدواج آسان
اما در حال حاضر که شرایط لازم فراهم نیست، چه خوب است که همگان ـ به ویژه جوانان ـ راه‌های بهتر و مطمئن‌تری را برگزینند که هم از نظر اجتماعی مورد پذیرش و تأیید است و هم خانواده‌ها آن را می‌پسندد و آن چیزی جز «ازدواج ساده و آسان» نیست، که هم با شرایط اقتصادی شما سازگار است و هم در آیات و روایات به آن سفارش شده و در جامعه و خانواده نیز مشکلی را به دنبال ندارد. به خاطر همین نکات مثبت این نوع ازدواج است که در چند سال اخیر مسئولان فرهنگی، شخص مقام معظم رهبری و نهادها و دانشگاه‌ها جوانان را به آن تشویق نموده و هر ساله شاهد برگزاری مراسم ازدواج باشکوه هزاران زوج جوان هستیم.

نتیجه بحث[ویرایش]

۱. اصل مشروعیت و جواز ازدواج موقت علاوه بر آن‌که مورد تأیید همه مسلمانان می‌باشد و روایاتی در این باره وارد شده، آیاتی از قرآن نیز بر مشروعیت آن دلالت دارد.
۲. ازدواج موقت یکی از راه‌حل‌های مشکلات جنسی جوانان می‌باشد و در صورتی می‌تواند مفید و مؤثر واقع شود که شرایط لازم از لحاظ فرهنگی، اجتماعی و ... فراهم گردد و مسئولان و صاحب‌نظران، کارِ کارشناسی در این باره انجام دهند و از پی‌آمدهای منفی آن جلوگیری نمایند.
۳. در شرایط فعلی که کار کارشناسی در این باره انجام نشده و خانواده‌ها با این مسئله آشنایی کافی ندارند، هیچ‌گاه ازدواج موقت (به ویژه برای جوانان و نوجوانان) توصیه نمی‌شود؛ بلکه توصیه ما این است که برای ازدواج دائم، باید تدابیری ‌اندیشیده شود.

منابع[ویرایش]

۱. اسماعیل‌هادی، دورنمای حقوقی ازدواج موقت، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۴ ش.
۲. احمد جنتی، در مسیر زندگی با ازدواج دایم یا موقت، قم، احمد جنتی، ۱۳۷۰ ش.
۳. ابراهیم امینی، انتخاب همسر، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۲ ش.

پانویس[ویرایش]
 
۱. نساء/سوره۴، آیه۲۴.    
۲. یزدانی، عباس، آزادی (تحلیلی از آزادی و اخلاق جنسی)،‌ ص۱۶۴، انتشارات پارسایان، ۱۳۷۷ ش.
۳. طبری، تفسیر طبری، ج۸، ص ۱۷۵ ۱۷۸، ذیل آیه ۲۴، ‌سوره نساء.    
۴. مقداد، فاضل، کنزالعرفان، ج۲، ص۱۷۲ـ۱۴۶.
۵. حر عاملی، محمد بن حسن، وسایل‌الشیعه، ج۱۴، ص۴۳۶ به بعد، ابواب متعه.    
۶. فخر رازی، تفسیر فخر رازی (تفسیر کبیر)، ج۱۰، ص۴۰ ۴۲، ذیل آیه ۲۴ سورة نساء.    
۷. نجفی، محمدصادق، سیری در صحیحین، ص۳۸۱.
۸. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۳، ص۳۳۵ به بعد.    


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «ازدواج موقت در قرآن کریم»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۰۷/۲۵.    



جعبه‌ابزار