احادیث جعلی ابوهریرهذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: حدیث جعلی.

پرسش: چند نمونه از احادیث جعلی ابوهریره را که شناخت ساختگی بودن آن برای عموم خوانندگان آسان باشد، با ذکر منبع معتبر بنویسید؟

پاسخ: اهمیت احادیث را نمی‌توان در مجموعه معارف و احکام اسلامی نادیده انگاشت؛ اما از آن‌جایی که احادیث معتبر با احادیث نامعتبر درآمیخته‌اند، باید تلاش کرد تا آن‌ها را از هم جدا نمود.
ابوهریره از پیشتازان جعل احادیث محسوب می‌شود و ساختگی بودن بسیاری از احادیث او نیاز به استدلال ندارد.


انگیزه احادیث جعلی[ویرایش]

شناخت احادیث معتبر و نامعتبر، بسیار مهم است؛ زیرا در طول تاریخ گروه‌های بسیاری پیدا شده‌اند که با انگیزه‌های گوناگون احادیثی ساخته و به نام پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) یا صحابه و یا اهل بیت (علیهم‌السلام) نشر داده‌اند.
انگیزه‌هایی از قبیل خیانت یا حتی خدمت و تحصیل خشنودی خداوند و کسب پاداش اخروی، از روی عمد و یا به سبب جهالت، در این امر دخیل بوده است.

دروغ‌گوترین محدث[ویرایش]

برخی صحنه‌گردانان میدان حدیث‌سازی، گوی سبقت را از دیگر رقیبان خود ربوده‌اند که از آن جمله می‌توان از ابوهریره نام برد. ابوهریره یکی از سردم‌داران چرخه تولید اسرائیلیات است که در بین همه راویان حدیث، بیش‌ترین تعداد حدیث را او نقل کرده است و تنها از پیامبر (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) به تعداد (۵۳۷۴) حدیث نقل نموده است؛ در حالی که او توانست تنها به مدت سه سال از حیات پیامبر (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) را درک کند و این مطلبی است که بسیاری از علما و محققان را به تعجب واداشته است.
ابوهریره کسی است که بسیاری از بزرگان صحابه، او را مورد طعن و تکذیب خود قرار داده‌اند؛ چنان‌که عمر، عثمان، علی (علیه‌السلام) و عایشه و... او را تکذیب کرده‌اند و از خلیفه دوم، در گزارشی آمده «اکذب المحدثین ابوهریره» (دروغ‌گوترین محدثین، ابوهریره است). [۱]

چند نمونه حدیث جعلی[ویرایش]

نمونه‌هایی از احادیث جعلی ابوهریره، بدین شرح است:

← نقلی از شهید مطهری
استاد شهید مرتضی مطهری، ضمن بحث در زمینه احیای تفکر اسلامی، به نوعی از نوآوری ممنوع و حرام (یعنی بدعت) اشاره می‌کند و نمونه‌ای از آن را برمی‌شمارد که مربوط می‌شود به نوآوری‌های ابوهریره.
استاد چنین می‌گوید: ‌«نوآوری در دین، (چیزی که در دین نیست به دین نسبت دادن) حرام و محکوم است. ابوهریره وقتی که حاکم مکه بود، مرد بیچاره‌ای از «عکّه» پیاز آورده بود که در «مکه» بفروشد؛ اما کسی از او نخریده بود و نزدیک بود که آن پیاز خراب شود. دست به دامان ابوهریره زد که چه کار کنم، ورشکست می‌شوم. ابوهریره روز جمعه بالای منبر رفت و گفت: «سمعت من حبیبی رسول الله من اکل بصل عکه بمکه وجبت له الجنه؛ هر کس پیاز عکه را در مکه بخورد، بهشت بر او واجب می‌شود! مردم هم مثل مور و ملخ ریختند و تمام پیازهایش را خریدند!». [۲]

← نقلی از صحیح بخاری
صحیح بخاری از ابوهریره نقل می‌کند که: «از پیامبر (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) دو ظرف را حفظ کردم و یکی از آن دو را گشودم و منتشر ساختم؛ اما آن دیگری را اگر بگشایم، خوار خواهم شد!». [۳]

← نقلی از ابن عساکر
ابن عساکر و ابن عدی و خطیب بغدادی از ابوهریره نقل نمودند: از پیامبر (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) شنیدم که می‌گفت: «خداوند امانت وحی را به سه کس سپرد، من، جبرئیل و معاویه»! [۴]

← نقلی از ابوهریره
ابوهریره از پیامبر (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) نقل نمود که: «شخصی سوار گاوی بود و آن گاو رویش را به طرف آن شخص برگرداند و گفت:‌ من برای سواری دادن آفریده نشدم؛ بلکه برای شخم زدن خلق شدم! پیامبر (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) بعد از شنیدن سخن گاو فرمود: من و ابوبکر و عمر سخن گاو را تأیید می‌کنیم»! [۵]

بررسی احادیث[ویرایش]

با‌اندکی تأمل در محتوای احادیث بالا به‌راحتی می‌توان به ساختگی و دروغ بودن آن‌ها پی برد.

← حدیث اول
چنان‌که بر هیچ متشرع خردورز پوشیده نیست که خوردن نوعی از غذا در نقطه‌ای خاص، نمی‌تواند شرط ورود به بهشت باشد. بنابراین خوردن پیاز «عکه» در شهر «مکه» نمی‌تواند راه بهشت را هموار کند؛ از‌این‌رو راوی حدیث، دروغ آشکاری را به پیامبر (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) نسبت داده است.

← حدیث دوم
هم‌چنین بر اساس حدیث دوم، ابوهریره، خود را صاحب اسرار خاص پیامبر (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) معرفی کرده است که دیگران ظرفیت و تحمل شنیدن آن را ندارند و تنها اوست که قابلیت و لیاقت آن را دارد، وقتی این سخن ابوهریره را با سابقه او مخصوصاً سفلگی و دنائت‌پیشگی او در دربار حکامی چون معاویه می‌سنجیم، به دروغ بودن این حدیث پی می‌بریم. ‌آیا ممکن است کسی که حامل اسرار پیامبر خدا حضرت محمد (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) است، نان حدیث‌سازی برای معاویه را بخورد؟!

← حدیث سوم
و براساس حدیث سوم، ابوهریره خود را در حفظ امانت «وحی» در ردیف جبرئیل معرفی می‌کند و نیز معاویه را در کنار جبرئیل می‌نشاند! دروغ بودن این حدیث هیچ نیازی به توضیح ندارد.

← حدیث چهارم
براساس حدیث چهارم، حتماً صاحب گاو (کسی که بر آن سوار بود، نیز حرف او را می‌شنید؛ چنان‌که ابوبکر و عمر نیز می‌شنیدند. این حدیث برای بالا بردن شأن کسانی است که نامشان را در کنار حضرت محمد (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) ذکر کرده است و لذا به آنان قدرت شنوایی سخن حیوانات را نیز بخشیده است!

نتیجه بحث[ویرایش]

اهمیت احادیث را نمی‌توان در مجموعه معارف و احکام اسلامی نادیده انگاشت؛ اما از آن‌جایی که احادیث معتبر با احادیث نامعتبر درآمیخته‌اند، باید تلاش کرد تا آن‌ها را از هم جدا نمود.
ابوهریره از پیشتازان جعل احادیث محسوب می‌شود و ساختگی بودن بسیاری از احادیث او نیاز به استدلال ندارد.

منابع[ویرایش]

۱. معارف و معاریف، سیدمصطفی حسینی دشتی.
۲. الصحیح من السیره، سیدجعفر مرتضی.
۳. سیری در صحیحین، محمدصادق نجفی.
۴. دراسات فی الحدیث و المحدثین،‌هاشم معروف حسینی.

پانویس[ویرایش]
 
۱. مرتضی عاملی، سیدجعفر، الصحیح من السیره، ج۱، ص۲۷۲.    
۲. مطهری، مرتضی، حق و باطل به ضمیمه ‌احیای تفکر اسلامی، ص۵۸.    
۳. ابوریه، شیخ محمود، صفراء علی السنة المحمدیه، ص۲۱۱.
۴. دمشقی، اسماعیل بن کثیر، البدایه و النهایه، ج۸، ص۱۲۰.    
۵. معروف الحسینی، ‌هاشم، دراسات فی الحدیث و المحدثین، ص۲۷۱.    


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «جعل حدیث»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۰۲/۰۸.    



جعبه‌ابزار