آرامشذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



پرسش: برای رسیدن خانواده به آرامش و آسایش قرآن چه راه‌کارهایی را پیشنهاد می‌کند؟


قداست خانواده[ویرایش]

پاسخ:
در قرآن شریف، خانواده محبوب‌ترین بنیاد اجتماعی معرفی گشته است. برای آن که از ارزش و قداست این بنیان محبوب پابرجا و محفوظ بماند، خدای متعال برای هر یک از اعضای خانواده، تکلیف، وظایف و حقوقی [۱]تعیین کرده است که رعایت آن‌ها، موجب دستیابی خانواده به آرامش و آسایش، خواهد شد.

ازدواج[ویرایش]

در فرهنگ قرآن، هدف اصلی از ازدواج رسیدن به آرامش روان و آسایش خاطر، پیمودن طریق رشد، نیل به کمال انسانی و تقرب به ذات حقّ است. [۲]و این بدست نمی‌آید مگر از طریق انتخاب درست و در دامن همسران برتر. نه با ازدواج گریزی می‌توان به آسایش و آرامش دست یافت و نه با ازدواج‌های نابرابر و طلاق‌های متعدد و متنوع. [۳] قرآن شریف می‌فرماید: «هوَ الّذی خَلقکم مِن نفسٍ واحدةٍ جَعَلَ مِنها زوجها لِیَسکُن اِلیها...» [۴] یعنی «او خدایی است که (همه‌ و) شما را از یک فرد آفرید؛ و همسرش را نیز از جنس او قرار داد، تا در کنار او بیاساید.» خود ازدواج باید آرامش روح و زندگی را به همراه داشته باشد و این بدست نمی‌آید، مگر در سایه تفاهم و درک درست از همدیگر و زندگی. در واقع اساس زندگی بر انس و الفت استوار است. [۵]و این نیست مگر در گروه انتخاب درست.

یاد خدا[ویرایش]

یکی از زیباترین راهکار، برای دستیابی خانواده به آرامش و آسایش، آن است که فضای حاکم بر خانواده و نوع نگرش از زندگی، الهی و خدا محور باشد. قرآن شریف،‌آرامش و آسایش را در گرو نام و یاد خداوند مهرگستر قرار داده است. می‌فرماید: «اَلا بذکرِ الله تَطمَئِنُّ القلوب» [۶]یعنی «آگاه باشید، تنها با یاد خدا دل‌ها آرامش می‌یابد.» این نکته بر سراسر زندگی سایه افکنده است. فرد، خانواده و جامعه در صورتی می‌توانند به آرامش و آسایش دسترسی پیدا کنند که نام و یاد خدا بر آن حاکم باشد. آرامش روان از بزرگترین موهبت‌های الهی است. [۷]که فقط در سایة نام و یاد الهی باید آن را جستجو کرد. اضطراب، استرس، عصبانیت، لاابالی‌گری، شهوت‌ پرستی، پایمال کردن حقوق انسان‌ها و بسیاری از نبایدهای اخلاقی، چیزی نیست که با دارو درمان یابد. تنها در پرتو ایمان، باید از آن‌ها پیشگری و یا درمان کرد. قرآن شریف می‌فرماید: «و هر کس از یاد من روی گردان شود، زندگی (سخت) و تنگی خواهد داشت؛ و روز قیامت، او را نابینا محشور می‌کنیم.» [۸]
به هر تقدیر، در پرتو نام و یاد خدا، بندگی و عبودیت نمودن، به یقین می‌توان به آرامش و آسایش آرمانی دست یافت. پدر و مادری که اهل عبادت، نماز،‌مسجد، دعا، توسل و نیایش باشند، زندگی آرامی خواهند داشت. نقش تربیتی نماز و روزه بسیار بالا است و باعث رونق و صفای خانواده می‌شود. بحث‌هایی چون قرآن درمانی،‌نیایش درمانی، دعا درمانی، خانواده درمانی [۹]و... از جمله بحث‌های روز روان‌شناسان بزرگ است.این بحث بسیار طولانی است و امکان بررسی همه آن ها در این مختصر ممکن نباشد.

محبت[ویرایش]

در فرهنگ قرآن، زن به عنوان مظهر جمال الهی در چهرة انسان نقش‌آفرینی می‌کند. [۱۰]قرآن شریف، آرامش و آسایش زن و مرد را در قالب‌ یک راهکار اخلاقی و عاطفی، بسیار زیبا بیان می‌کند؛ می‌فرماید: «و مِن ایاتِهِ اَن خَلَقَ لَکم مِن اَنفسِکُم اَزواجاً لِتَسکُنوا اِلیها و جَعَلَ بَینَکم مَوَدَّةً و رَحمةً اِنَّ فی ذلک لِایاتٍ لِقومٍ یَتَفَکّرون» [۱۱]یعنی: «و از نشانه‌های او این است که همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید، و در میانتان مودت و رحمت قرار داد؛ در این نشانه‌هایی است برای گروهی که تفکر می‌کنند.»
منشأ گرایش مرد به زن و آرمیدن مرد در سایة انس به زن همانا مودتّ و رحمت است که خداوند بین آن‌ها قرار دارد و این مودتّ الهی و رحمت خدایی غیر از گرایش غریزه‌ی نر و ماده است که در حیوان‌ها هم موجود است. این همان محبت الهی است. [۱۲]«محبت،‌زیباترین جلوه‌ی ایمان است، محبت، متعالی‌ترین رفتارهاست، محبت، پاسخی به گرانقدرترین نیاز فطری انسان است، و در یک کلام، محبت‌آمیزه‌ای از گذشت و ایثار، شجاعت و صداقت، حق شناسی و عدالت، صبوری و همدلی و احساس است.» [۱۳]که در پرتو آن آرامش و آسایش زیبا به دست می‌آید.
از محبت همسران برتر شوند
وز محبت برتران همسر شوند [۱۴]
قرآن شریف، می‌فرماید: «هُنّ لباسٌ لَکم وَ‌ اَنتم لباسٌ لَهُنَّ» [۱۵] یعنی «آنان لباس شما هستند و شما لباس آنانید.» درسایه‌ی لباس محبّت و تفاهم است که آسایش و آرامش خانواده بدست می‌آید و ساختار و نظام خانواده مستحکم می‌شود.
پوشانیدن عیب‌های همدیگر، محرم راز همدیگر بودن،مصون داشتن همدیگر از آفت‌ها و آلودگی‌ها،‌آرام جان همدیگر بودن، تنوع بخشیدن به زندگی همدیگر، متناسب بودن در ابعاد مختلف زندگی، نزدیکترین همراه و همراز هم بودن، [۱۶] و... همة این‌ها از این تشبیه بسیار دل‌انگیز و دلنواز قرآنی بدست می‌آید که همة این‌ها زمینه‌ساز آرامش و آسایش خانواده هستند....

اقتصاد سالم[ویرایش]

نقش اقتصاد را نباید در تأمین آرامش و آسایش خانواده نادیده گرفت. از نظر فقهی و حقوقی، اقتصاد در راستای تحیکم بنیان خانواده، نقش اساسی ایفا می‌کند. «آثار حقوق نکاح و پیوند زندگی مشترک، شامل دو بخش قابل توجّه است. بخشی از این آثار دارای جنبه اقتصادی و بخشی نیز متضمن حقوق و تکالیف همسران در روابط فی ما بین است.» قرآن شریف «اقتصاد سالم» را در تحکیم بنیان خانواده و به دنبال آن در دستیابی خانواده به آرامش و آسایش، بسیار مؤثر می‌داند. از این جهت با یک مهندسی بسیار زیبا، اقتصاد سالم را در ساختار خانواده جاسازی کرده است. مهریه و تأکید بر پرداخت بی‌چون و چرای آن، [۱۷] [۱۸] [۱۹]هزینة خوراک، پوشاک، و مسکن، [۲۰] [۲۱]توجه به ثروت ایتام، [۲۲] توجه به سهم قانونی مرد و زن در ارث، [۲۳] [۲۴] ارزیابی بلوغ اقتصادی یتیمان، پیش از واگذاری ارث به آنان، [۲۵] توجه به میراث یتیمان به عنوان امانتی سنگین، [۲۶] توصیه‌ای اخلاقی در مورد تقسیم ارث، [۲۷]توجه به تفاوت مرد و زن در ارث، [۲۸] توجه به طبقات میراث ‌بران، [۲۹] [۳۰] [۳۱]توجه به استقلال اقتصادی زن، [۳۲]و... از جمله بحث‌های اقتصادی هستند که قرآن شریف، آن را در راستای تحیکم بنیان خانواده مطرح کرده است....

خلاصه و نتیجه[ویرایش]

عمده‌ترین راهکارهای که برای دستیابی خانواده به آرامش و‌ آسایش، قابل بیان است عبارتند از: ۱.اصل ازدواج و توجه به شرایط مناسب آن در انتخاب همسر خیلی مهم است،چون در ازدواج گاهی،‌ «اولین اشتباه، آخرین اشتباه است.».....
۲. راهکار بسیار مهم، راهکار عقیدتی و دینی است که به صورت‌های گوناگون انجام می‌گیرد. یاد خدا در چهره‌ی نماز، روزه، دعا و توسل، توکل، تسبیح، انفاق، ایثار و....
۳.راهکار عاطفی.
۴.راهکار اقتصادی، که در جای خودش بسیار مهم است. بدون اقتصاد سالم، ستون فقرات خانواده می‌شکند و خانواده به آرامش و آسایش دسترسی پیدا نمی‌کند. خانواده فقیر و به دنبال آن جامعه و کشور فقیر، همیشه سرافکنده و شرمنده هستند و نمی‌توانند صاحب قدرت و اقتدار باشند... از این جهت است که رسول اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ می‌فرماید: «خداوندا نان ما را مبارک فرما» [۳۳]لذا با مدیریت و برنامه‌های درست و به دنبال آن با تلاش همه جانبه و قناعت زیبا، زمینه‌های دستیابی آسایش و آرامش خانواده را فراهم و هموار ساخت. این بود اجمالی از یک تفصیل.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر[ویرایش]

۱.کتاب آئین همسرداری، ابراهیم امینی.
۲. همسران برتر، غلامعلی افروز.
۳. حقوق نظام خانواده، علی قائمی.

پانویس[ویرایش]
 
۱. بقره/سوره۲، آیه۲۳۳.    
۲. افروز، غلامعلی، همسران برتر، تهران: انجمن اولیاء و مربیان، چاپ اول، ۱۳۷۷، ص۲۴.
۳. مراجعه شود به کتاب امامی، حقوق مدنی. ج۵.
۴. اعراف/سوره۷، آیه۱۸۹.    
۵. تفسیر نور، قم، مؤسسه در راه حق، چاپ اول، ۱۳۷۵. ج۴، ص۲۵۵.
۶. رعد/سوره۱۳، آیه۲۸.    
۷. افروز، غلامعلی، همسران برتر، همان.
۸. طه/سوره۲۰، آیه۱۲۴.    
۹. مراجعه شود به کتاب اثر جان کارلسون و دیگران، خانواده درمانی، ترجمه‌ی شکوه نوایی‌نژاد.
۱۰. جوادی آملی، عبدالله، زن در آیینة جلال و جمال، نشر فرهنگی رجاء، چاپ دوم، ۱۳۷۱، ص۳۷.
۱۱. روم/سوره۳۰، آیه۲۱.    
۱۲. جوادی آملی، عبد الله، همان، ص ۵۰۴۰؛ ‌افروز، غلامعلی، همان، ص ۳۲.
۱۳. افروز، غلامعلی، همان، ‌ص۳۲.
۱۴. افروز، غلامعلی، همان، ‌ص۴۳.
۱۵. بقره/سوره۲، آیه۱۸۷.    
۱۶. افروز، غلامعلی، همسران برتر، همان، ص۴۶ ـ ۶۰ و ۱۷۹.
۱۷. نساء/سوره۴، آیه۴.    
۱۸. نساء/سوره۴، آیه۱۹.    
۱۹. نساء/سوره۴، آیه۲۱.    
۲۰. بقره/سوره۲، آیه۲۳۳.    
۲۱. نساء/سوره۴، آیه۳۴.    
۲۲. نساء/سوره۴، آیه۲.    
۲۳. نساء/سوره۴، آیه۳۳.    
۲۴. نساء/سوره۴، آیه۱۷۶.    
۲۵. نساء/سوره۴، آیه۶.    
۲۶. نساء/سوره۴، آیه۹-۱۰.    
۲۷. نساء/سوره۴، آیه۸.    
۲۸. نساء/سوره۴، آیه۱۱-۱۴.    
۲۹. نساء/سوره۴، آیه۷.    
۳۰. نساء/سوره۴، آیه۳۳.    
۳۱. نساء/سوره۴، آیه۱۷۶.    
۳۲. نساء/سوره۴، آیه۳۲.    
۳۳. جعفری، محمدتقی، نیایش امام حسین ـ علیه السلام ـ در صحرای عرفات، تهران، نشر و آثار علامه، سوم، ۱۳۸۱، ص۹۰.


منبع[ویرایش]

اندیشه قم.    



رده‌های این صفحه : خانواده | آرامش




جعبه‌ابزار